Przejdź do treści

Kredyt gotówkowy: jak porównać oferty krok po kroku

Redakcja bankomator.pl · aktualizacja 13 października 2026

Samo oprocentowanie nie mówi, ile kosztuje kredyt gotówkowy. Pokazujemy, które pozycje w formularzu informacyjnym porównać i jakie prawa masz przy wcześniejszej spłacie.

Oferty kredytu gotówkowego różnią się nie tylko oprocentowaniem. Liczą się prowizja, ubezpieczenie, okres spłaty i to, czy stopa jest stała, czy zmienna. Poniżej pokazujemy, które dane porównać i gdzie je znaleźć, zanim podpiszesz umowę.

RRSO i całkowita kwota do zapłaty

Według ustawy o kredycie konsumenckim RRSO to całkowity koszt kredytu wyrażony jako procent całkowitej kwoty kredytu w stosunku rocznym (art. 5 pkt 12). Obejmuje odsetki, opłaty, prowizje i koszty usług dodatkowych, jeśli są niezbędne do uzyskania kredytu na oferowanych warunkach (art. 5 pkt 6).

Całkowita kwota do zapłaty to suma pożyczonej kwoty i całkowitego kosztu (art. 5 pkt 8). Te dwie liczby się uzupełniają:

  • RRSO dobrze porównuje oferty o podobnej kwocie i podobnym okresie;
  • całkowita kwota do zapłaty pokazuje w złotych, ile oddasz łącznie;
  • przy dłuższym okresie RRSO może być niższe, a łączny koszt wyższy.

W reklamie i w formularzu RRSO podaje się na reprezentatywnym przykładzie. Jeśli powiesz kredytodawcy, jakiej kwoty i jakiego okresu potrzebujesz, przykład powinien je uwzględniać (art. 13 ust. 1 pkt 7a). Więcej o tym wskaźniku w poradniku jak czytać RRSO. Własne warianty policzysz w kalkulatorze RRSO i kalkulatorze raty kredytu.

Formularz informacyjny: dokument do porównania

Przed zawarciem umowy kredytodawca lub pośrednik musi przekazać Ci na trwałym nośniku formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego (art. 13 i 14 ustawy). Formularz jest ważny co najmniej jeden dzień roboczy. Znajdziesz w nim m.in.:

  • całkowitą kwotę kredytu i czas obowiązywania umowy;
  • stopę oprocentowania, warunki jej stosowania i zmian;
  • całkowitą kwotę do zapłaty i RRSO z założeniami;
  • informację, czy musisz zawrzeć umowę dodatkową, np. ubezpieczenia;
  • inne koszty, w tym prowizje i opłaty, oraz warunki ich zmiany;
  • stopę oprocentowania zadłużenia przeterminowanego i skutki braku płatności;
  • informacje o prawie do odstąpienia i do wcześniejszej spłaty.

Poproś o formularze z kilku banków dla tej samej kwoty i tego samego okresu i porównaj je obok siebie. Masz też prawo do bezpłatnego projektu umowy, jeśli według kredytodawcy spełniasz warunki udzielenia kredytu (art. 12).

Prowizja

Prowizja bywa pobierana z góry albo doliczana do kwoty kredytu. W drugim wariancie płacisz od niej odsetki przez cały okres. Oferta z niskim oprocentowaniem i wysoką prowizją może kosztować więcej niż oferta z wyższym oprocentowaniem bez prowizji. Dlatego porównuj całkowitą kwotę do zapłaty, a nie samo oprocentowanie.

Przykład umowny, dla kwoty 20 000 zł na 48 miesięcy w ratach równych:

  • oferta A: oprocentowanie 10% rocznie, bez prowizji; rata około 507,25 zł, łącznie około 24 348 zł;
  • oferta B: oprocentowanie 8% rocznie, prowizja 8% doliczona do kwoty (kredyt 21 600 zł); rata około 527,32 zł, łącznie około 25 311 zł.

Oferta B ma niższe oprocentowanie, a mimo to kosztuje o blisko 1000 zł więcej. Przykład nie uwzględnia ubezpieczenia ani innych opłat.

Ubezpieczenie

Sprawdź, czy ubezpieczenie jest obowiązkowe, czy dobrowolne. Jeśli jest warunkiem uzyskania kredytu albo uzyskania go na oferowanych warunkach, jego koszt wchodzi do całkowitego kosztu kredytu i do RRSO (art. 5 pkt 6 lit. b). Zapytaj o wariant bez ubezpieczenia i porównaj obie kwoty do zapłaty. Odstąpienie od umowy kredytu obejmuje także umowę o usługę dodatkową zawartą przez kredytodawcę lub na podstawie jego umowy z osobą trzecią (art. 55).

Oprocentowanie stałe czy zmienne

Przy stopie zmiennej rata może rosnąć lub maleć razem ze stopą referencyjną. Formularz musi wskazywać stopę, warunki jej stosowania oraz okresy, warunki i procedury zmian (art. 13 ust. 1 pkt 4). Przy stopie zmiennej umowa musi określać warunki zmiany oprocentowania, a bank ma obowiązek powiadamiać Cię o każdej zmianie (art. 76 Prawa bankowego).

Stopa stała daje przewidywalną ratę. Ma jednak znaczenie przy wcześniejszej spłacie: tylko w okresie stałej stopy kredytodawca może zastrzec prowizję za spłatę przed terminem, i to pod warunkiem, że kwota spłacana w ciągu 12 kolejnych miesięcy przekracza trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw (art. 50 ust. 1). Prowizja nie może przekroczyć 1% spłacanej kwoty, gdy do końca umowy zostało więcej niż rok, albo 0,5%, gdy rok lub mniej, ani odsetek za pozostały okres (art. 50 ust. 2–4).

Wcześniejsza spłata i zwrot kosztów

Możesz w każdej chwili spłacić całość lub część kredytu przed terminem (art. 48). Wtedy całkowity koszt kredytu obniża się o koszty dotyczące okresu, o który skrócono umowę, nawet jeśli zapłaciłeś je wcześniej (art. 49). Przy spłacie całości kredytodawca ma 14 dni na rozliczenie się z Tobą (art. 52). UOKiK oczekuje proporcjonalnego, liniowego zwrotu wszystkich opłat i prowizji (stanowisko UOKiK). Jeśli zwrot nie nastąpił albo jest za niski, użyj wzoru pisma o zwrot kosztów po wcześniejszej spłacie.

Zdolność kredytowa i bazy danych

Przed zawarciem umowy kredytodawca musi ocenić Twoją zdolność kredytową na podstawie informacji od Ciebie lub z baz danych (art. 9 ustawy). Masz prawo do niezwłocznej i bezpłatnej informacji o wyniku sprawdzenia w bazie danych przeprowadzonego w celu oceny zdolności kredytowej (art. 13 ust. 1 pkt 18). Każdy wniosek może zostawić ślad w BIK, dlatego zamiast składać wiele wniosków naraz, najpierw zbierz formularze informacyjne i porównaj warunki. Jeśli chcesz sprawdzić, jakie dane o Tobie przetwarza BIK, skorzystaj z wzoru wniosku do BIK.

Lista kontrolna przed podpisaniem

  1. Porównaj całkowitą kwotę do zapłaty dla tej samej kwoty i okresu.
  2. Sprawdź prowizję i to, czy jest doliczana do kwoty kredytu.
  3. Ustal, czy ubezpieczenie jest obowiązkowe i ile kosztuje.
  4. Sprawdź rodzaj stopy i zasady jej zmiany.
  5. Przeczytaj zasady wcześniejszej spłaty i ewentualną prowizję.
  6. Sprawdź, ile kosztuje opóźnienie w spłacie.
  7. Upewnij się, że rata zmieści się w budżecie także przy wzroście stopy.

Od zawartej umowy możesz odstąpić bez podania przyczyny w ciągu 14 dni (art. 53); skorzystaj z wzoru oświadczenia. Jeśli umowa nie zawiera wymaganych informacji, sprawdź, czy przysługuje Ci sankcja kredytu darmowego. Ten poradnik ma charakter informacyjny i nie jest rekomendacją żadnej oferty.

Przydatne narzędzia

Najczęstsze pytania

Co lepiej porównywać: RRSO czy całkowitą kwotę do zapłaty?

Obie liczby. RRSO dobrze porównuje oferty o podobnym okresie, a całkowita kwota do zapłaty pokazuje w złotych, ile oddasz łącznie. Przy różnych okresach ważniejsza jest kwota do zapłaty.

Czy bank musi dać mi formularz informacyjny przed podpisaniem umowy?

Tak. Kredytodawca lub pośrednik musi przekazać go na trwałym nośniku przed zawarciem umowy (art. 13 i 14 ustawy o kredycie konsumenckim). Formularz jest ważny co najmniej jeden dzień roboczy.

Czy bank może pobrać prowizję za wcześniejszą spłatę?

Tylko jeśli umowa ją przewiduje, spłata przypada na okres stałej stopy, a kwota spłacana w 12 miesiącach przekracza trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia. Prowizja wynosi najwyżej 1% lub 0,5% spłacanej kwoty (art. 50).

Ile bank ma czasu na zwrot kosztów po wcześniejszej spłacie?

Przy spłacie całości kredytodawca musi rozliczyć się w ciągu 14 dni od dnia spłaty (art. 52 ustawy o kredycie konsumenckim).

Czy ubezpieczenie wlicza się do RRSO?

Tak, jeśli jest warunkiem uzyskania kredytu albo uzyskania go na oferowanych warunkach (art. 5 pkt 6 lit. b ustawy).

Źródła

Inne poradniki