Przejdź do treści

Kredyt a zajęcie komornicze: co mówi prawo

Redakcja bankomator.pl · aktualizacja 7 listopada 2026

Przy zajęciu komorniczym o kredycie decyduje ocena zdolności kredytowej: kredytodawca musi sprawdzić, czy spłacisz go z tego, co zostaje Ci po potrąceniach. Pieniądze z pożyczki wpłacone na zajęty rachunek obejmuje zajęcie ponad kwotę wolną.

Waga z dokumentem na każdej szalce, obok dwie spokojne postacie
Ilustracja wygenerowana przez AI

Masz komornika i myślisz o kredycie albo pożyczce? Przepisy nie dają tu prostej odpowiedzi „tak” ani „nie”. Każdy kredytodawca musi najpierw ocenić, czy zdołasz spłacić nowe zobowiązanie, a egzekucja zmniejsza pieniądze, którymi naprawdę dysponujesz. Poniżej opisujemy przepisy, które o tym decydują, oraz to, co dzieje się z pieniędzmi z pożyczki, gdy rachunek jest zajęty. Teksty jednolite ustaw sprawdziliśmy 7 listopada 2026 r.

Ocena zdolności kredytowej: obowiązek przed każdą umową

Według art. 9 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim kredytodawca przed zawarciem umowy o kredyt konsumencki musi ocenić Twoją zdolność kredytową. Robi to na podstawie informacji od Ciebie albo z odpowiednich baz danych (ust. 2). Na jego żądanie przedstawiasz dokumenty i informacje potrzebne do tej oceny (ust. 3).

  • Bank uzależnia przyznanie kredytu od zdolności kredytowej, czyli zdolności do spłaty kredytu wraz z odsetkami w terminach z umowy (art. 70 ust. 1 Prawa bankowego).
  • Instytucja pożyczkowa może udzielić kredytu konsumenckiego tylko po pozytywnej ocenie zdolności kredytowej (art. 9a ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim). Analizuje dane od zaufanych dostawców, na przykład biur informacji gospodarczej (ust. 2).
  • Gdy te dane nie wystarczają, firma pożyczkowa odbiera od Ciebie oświadczenie o dochodach i stałych wydatkach gospodarstwa domowego razem z dokumentami potwierdzającymi dochody. Robi to zawsze, gdy całkowita kwota kredytu przekracza dwukrotność minimalnego wynagrodzenia (art. 9a ust. 3). Minimalne wynagrodzenie od 1 stycznia 2026 r. to 4806 zł (rozporządzenie Rady Ministrów), więc próg wynosi w tym roku 9612 zł.

Na czym polega ocena i co na nią wpływa, opisujemy szerzej w poradniku ocena zdolności kredytowej.

Zajęte wynagrodzenie a nowa rata

Gdy komornik zajmie pensję, zawiadamia Cię, że aż do pełnego pokrycia długu nie wolno Ci odbierać wynagrodzenia poza częścią wolną od zajęcia ani nim rozporządzać (art. 881 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego). Pracodawca przekazuje zajętą część wierzycielowi albo komornikowi (art. 881 § 3 KPC). Ile może zostać potrącone, mówi Kodeks pracy:

  • potrącenia liczy się od wynagrodzenia po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne, zaliczki na podatek i wpłat do PPK (art. 87 § 1);
  • przy egzekucji długu innego niż alimenty potrącenie sięga do połowy wynagrodzenia, a przy alimentach do trzech piątych (art. 87 § 3);
  • przy długach innych niż alimenty wolna od potrąceń zostaje kwota minimalnego wynagrodzenia dla pełnego etatu, po odliczeniu składek, zaliczki na podatek i wpłat do PPK (art. 87¹ § 1 pkt 1);
  • przy pracy na część etatu ta kwota maleje proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy (art. 87¹ § 2).

Dla oceny zdolności kredytowej liczy się więc nie pensja z umowy, ale to, co zostaje Ci po potrąceniach. Nowa rata musiałaby zmieścić się w tej kwocie obok czynszu, rachunków i jedzenia. Jeśli się nie mieści, kolejna umowa zwykle pogłębia problem, o czym piszemy w artykule spirala długów.

Pieniądze z pożyczki na zajętym rachunku

Komornik zawiadamia bank o zajęciu i wzywa go, aby nie dokonywał wypłat z rachunku bez zgody komornika do wysokości zajętej kwoty (art. 889 § 1 pkt 1 KPC). Zajęcie obejmuje też pieniądze, których nie było na rachunku w chwili zajęcia, a wpłynęły później, oraz kwoty wpłacone na inny rachunek otwarty po zajęciu (art. 890 § 1 KPC).

W praktyce oznacza to, że wypłata kredytu na zajęty rachunek także jest objęta zajęciem. Ponad kwotę wolną bank nie wypłaci Ci tych pieniędzy bez zgody komornika, a nowy dług i tak trzeba oddać razem z odsetkami i opłatami.

Kwotę wolną od zajęcia na rachunku określa art. 54 ust. 1 Prawa bankowego: to 75% minimalnego wynagrodzenia w każdym miesiącu kalendarzowym, w którym trwa zajęcie, łącznie dla rachunków oszczędnościowych, oszczędnościowo-rozliczeniowych i lokat jednej osoby, niezależnie od liczby umów. Przy minimalnym wynagrodzeniu 4806 zł daje to 3604,50 zł miesięcznie. Rachunek wspólny kilku osób ma tę samą kwotę wolną bez względu na liczbę współposiadaczy (art. 54 ust. 2). Zajęcie nie obejmuje części świadczeń, na przykład świadczenia dobry start (art. 890 § 1¹ KPC).

Pożyczka mimo zaległości dłuższych niż 6 miesięcy

Ustawa o kredycie konsumenckim ma przepis, który chroni osoby z długimi zaległościami przed pożyczkami udzielonymi bez rzetelnej oceny. Dotyczy instytucji pożyczkowych. Według art. 9a ust. 5 skutki są dwa, gdy firma pożyczkowa udzieliła kredytu z naruszeniem zasad oceny zdolności kredytowej albo gdy z Twojego oświadczenia i jej informacji wynikało, że w dniu umowy miałeś zaległość w spłacie innego zobowiązania dłuższą niż 6 miesięcy, a pożyczka nie służyła jej spłacie:

  • sprzedaż lub inne zbycie wierzytelności z tej umowy jest nieważne;
  • firma może dochodzić spłaty dopiero po całkowitej spłacie wcześniejszego zobowiązania, jego wygaśnięciu albo prawomocnym stwierdzeniu przez sąd, że ono nie istnieje; za ten okres nie można doliczać odsetek, pozaodsetkowych kosztów ani innych opłat.

Sąd bada te okoliczności na Twój zarzut (art. 9a ust. 6), więc musisz je podnieść sam, na przykład w sprzeciwie od nakazu zapłaty. Przepis nie działa, gdy odsetki i pozaodsetkowe koszty z umowy są niższe niż połowa sumy limitów: maksymalnych kosztów pozaodsetkowych i odsetek maksymalnych (art. 9a ust. 7). O tych limitach piszemy w poradnikach limit kosztów pozaodsetkowych i odsetki maksymalne.

Odmowa kredytu: możesz poprosić o wyjaśnienie

Bank i inne instytucje ustawowo upoważnione do udzielania kredytów przekazują na Twój wniosek pisemne wyjaśnienie oceny zdolności kredytowej (art. 70a ust. 1 Prawa bankowego). Wyjaśnienie obejmuje czynniki, także Twoje dane osobowe, które wpłynęły na ocenę (ust. 2). Wniosek możesz złożyć w ciągu roku od otrzymania oceny, a odpowiedź ma przyjść niezwłocznie, najpóźniej w 30 dni (ust. 1c i 1d). Przy informacji o ocenie instytucja musi Cię pouczyć o tym prawie (ust. 1a). Co banki widzą w historii kredytowej, sprawdzisz w raporcie BIK.

Uważaj na oferty „mimo komornika”

Skoro legalny kredytodawca musi ocenić zdolność kredytową (art. 9 i 9a ustawy o kredycie konsumenckim), ogłoszenie, które obiecuje pieniądze osobom z egzekucją bez takiej oceny, to sygnał ostrzegawczy. Szczególnie wtedy, gdy ktoś żąda wpłaty przed wypłatą pożyczki. Jak działa ten schemat, opisujemy w artykule opłata z góry za pożyczkę to oszustwo. Każdą firmę sprawdź w wyszukiwarce rejestrów KNF.

Zanim złożysz wniosek

  1. Policz, ile pieniędzy zostaje Ci co miesiąc po potrąceniach komornika, i porównaj to z ratą. Całkowity koszt oferty sprawdzisz w kalkulatorze kosztów pożyczki; porównuj całkowitą kwotę do zapłaty, nie samą ratę.
  2. Porozmawiaj z wierzycielem, który prowadzi egzekucję. Komornik zawiesza postępowanie na wniosek wierzyciela (art. 820 § 1 KPC) i umarza je, gdy wierzyciel tego zażąda (art. 825 pkt 1 KPC), więc porozumienie z wierzycielem może zatrzymać egzekucję.
  3. Sprawdź, czy dług nie jest przedawniony. Komornik umarza postępowanie na Twój wniosek, jeśli roszczenie przedawniło się przed złożeniem wniosku o wszczęcie egzekucji, a wierzyciel nie wykaże dokumentem, że bieg przedawnienia został przerwany (art. 825 pkt 1¹ KPC). Więcej w poradniku przedawnienie długu.
  4. Jeśli długów jest więcej, niż możesz spłacić, przeczytaj, co grozi za niespłacenie pożyczki i kiedy wchodzi w grę upadłość konsumencka.

Ten tekst wyjaśnia przepisy w ogólny sposób. W sprawie z konkretnymi terminami i kwotami warto skonsultować się z prawnikiem albo z bezpłatnym punktem pomocy prawnej.

Przydatne narzędzia

Najczęstsze pytania

Czy z komornikiem bank może udzielić kredytu?

Bank musi uzależnić kredyt od zdolności kredytowej, czyli od tego, czy spłacisz go z odsetkami w terminach z umowy (art. 70 ust. 1 Prawa bankowego). Przy zajętej pensji liczy się dochód, który zostaje po potrąceniach komornika.

Czy komornik zajmie pieniądze z pożyczki wpłacone na konto?

Tak, jeśli rachunek jest zajęty. Zajęcie obejmuje także kwoty wpłacone po jego dokonaniu (art. 890 § 1 KPC). Wolne od zajęcia jest w każdym miesiącu 75% minimalnego wynagrodzenia, w 2026 r. 3604,50 zł (art. 54 Prawa bankowego).

Jaka część pensji jest wolna od komornika przy długu z pożyczki?

Przy długach innych niż alimenty pracodawca może potrącić do połowy wynagrodzenia, ale musi zostawić kwotę minimalnego wynagrodzenia netto dla pełnego etatu (art. 87 § 3 i art. 87¹ § 1 pkt 1 Kodeksu pracy).

Czy bank musi wyjaśnić, dlaczego odmówił kredytu?

Tak, na Twój wniosek złożony w ciągu roku od otrzymania oceny bank przekazuje pisemne wyjaśnienie oceny zdolności kredytowej, najpóźniej w 30 dni (art. 70a Prawa bankowego).

Co, jeśli firma pożyczkowa udzieliła pożyczki mimo moich wieloletnich zaległości?

Gdy w dniu umowy miałeś zaległość w spłacie innego zobowiązania dłuższą niż 6 miesięcy, a pożyczka nie służyła jej spłacie, firma nie może sprzedać długu i dochodzi go dopiero po spłacie wcześniejszego zobowiązania, bez odsetek i opłat za ten czas (art. 9a ust. 5 ustawy o kredycie konsumenckim). Sąd bada to na Twój zarzut.

Źródła

Inne poradniki